Жестокиот судир меджу Бугарија и Византија кон крајот на Х век беше соочуванье не само по- мегу двете държави, а и мегу два спротивоставени светогледа и две епохи, коешто порага необични личности и уште по необични постапки. Таа неверојатна борба низ вековното историиско страданье на нашиот народ, по- некогаш ги губеше своите основ­ни човечки стојности и се преобрати во бура от разгорени страс­ти, за да завърши со дивјачкото ослепуванье на 15 000 бугари- пленници, нешто се дотогаш нес- лучено варварство во светската историја.

Преку судбината на Самуил- цар и сакан водач со трајна човечка привлеченост, всушност се проследува историјското учество на средновековната југозападна бугарска държава во наве­черието на нејзиното конечно покоруванье от страна на Византија.

Магнетната привлеченост на цар Самуил-тој симбол на херойско-трагичната суштина на ранносредновековната бугарска историја-ни станува непреодна за сите нас, како епоха заситена со историјски драматизам, мно- гупроблемска конфликтност, масовен хероизам и епично стра­данье. Но сите ние (вклучително и нас бугарите от Вардарска или Северна Македонија, како ли најсетне ке ја биде, ако вообшто ја бидва) го свързуваме неговото име пред се со една длабоко тлеечка рана во нашата постара историја-битка- та на Беласица во 1014 г., и садистичкото ослепу­ванье на 15 000 бугарски войници от василевсот Василий II. Страшната глетка, пред која што владетелот Самуил не- миновно се изправил при средбата со ослепените войници, го скършило инаку неговото гордели­во сърце, и неговата пре- дивремена смърка пре- допределува до известна степен и подоцнешната горка судбина на тогаш- ната бугарска държава. Невидената свирепост на Васи­лий II - Македонијанин (Визан­тийска династија, обштопозната со името "Македонска" е от ер- менско-славјанско потекло, а инаку со името "Македонија" ви­зантийците обичноја нарекува- ле Јужна Тракија) се должи на трупаната со ред години злоба поради немокта да ги осуштест- ви во практика своите завојувачки планови во однос на Бугарија. Зашто уште со неговото изка- чуванье на византијскиот прес­тол той се сретнал со твърдата рака на идниот бугарски цар, би- дејки после откако браката Да­вид и Моисей загинале, а Арон по неговите обиди да склјучи со- јуз со Византија бил уништен за­едно со целиот негов род, брат му Самуил ја презема целата власт во бугарската държава. Токму во тие години настапиле страшни бунтови, преселби на народи, мегусебни борби, пре­селби на градови и държави, глад, чума, ужасни земјотреси и речиси подполна погибија на ро­мейката империја, и насред си­те тие бедотии военните неуспеси против бугарите завземале особено важно место во свеста на византијците. Сепак иако Ви- зантија не успева преку Арона да ги подчини бугарите, решава да му ги спротивстави на Самуила законските наследници на бугар- скиот престол Борис и Роман, ко- ишто биле во нивен плен. Но по патот кон самата Бугарија Борис е убиен по погрешка (прибидей- ки носел византийско облекло) от стражари, а Роман е доведен во Видин, каде што го пречекува- ат со сите държавнички и вои- нички почести и го прогласува- ат за цар, при што Самуил станал негов пръв пълководец!

Патот на Самуил до тронот

Той ноторен факт е и непоби- тен доказ за приемственоста ме- гу старата бугарска държава и новата власт, којашто първобит­но била установена во западни­те бугарски земји, а потоа и во обединената обширна бугарска държава. Бивајки чо­век со държавничка прозорливост, Са­муил не му се спро- тивставил на нас- ледникот на славна­та Симеонова ди- настија, а и самиот Роман, чувствувай- ки ја силата на сво- јот полководец изце- ло му ги предоста­вил държавничките дела, а той се зазел со църковните пра- шаньа. И така Саму­ил станал полнов- ластен господар на цела Бугарија, а како войнствен човек кој- што никогаш не зна­ел за отмор, додека ромејските војски биле зафатени во борбите против Склир, той слобод- но навлегувал во си­те западни области не само во Тракија, Македонија и земјите околу Солун, но и во Тесалија, Елада и Пелопонез. Той превзел многу крепости, главната от ко- ишто била и Лариса, чийшто местни жители ги преселил со це­лите нивни семейства во внат- решноста на Бугарија, и откако ги внесол во редовните списоци на своите војници, ги използувал ка­ко сојузници против византийци­те. Византија никако не се поми- рувала со издигнуваньето на бу- гарското царство и преземала постојанни военни набези на се­вер, но успесите биле на страна­та на бугарските войски. Поме- гу другите биле заземени и так- вите важни стратегијски области во тоа време како Тесалија и Пе­лопонез, со што Самуил го до­бил двобојот за политичко вли- јание во западниот дел на Бал- канскиот полуостров. Василий II премногу добро сфатил, дека бу­гарите нема да се запрат само до­тука во нивната военна експанзи- ја и презел низа от контрамерки, како онаа кога во знаменитата 896 г., той замислил и осуштест- вил голем поход кон Средец. Об­садата на градот наместо успех им донесла само срамен пораз на византийците, а императорот го фатил обратниот пат директно низ Трајановата врата за Цариг­рад, и тука Василий II одвај успе- ал да се спаси от физички плен, а неговата войска била буквално разбиена! Доблестниот бугарски цар Самуил во својата надмок просто ја принудил во бегство војската на Василий II дури до Цариград, земајки от нив огром­на плјачка и многу заробеници, при што Василий посрамотен се вратил таму от каде што и дошол.

Цели 10 години - от 976 па се до 986-бугарското оружје ковало само победи на бойното поле, а Византија изгубила многу тери­тории и избувнале внатрешни бунтови, а кон Бугарија биле при- соединети Солунската област, паднале и твърдините Вереја и Сервија, и на запад била заземе­на Драчката област. Во 997 г., пленетиот уште от пред неколку години бугарски цар Роман ми­зерно починал во цариградските темници, а бидейки немало за- конски наследник от Симеонова- та велика династија, и войната со Византија продолжувала со нес- малена сила а Бугарија не може­ла да остане понатаму без владе­тел, сосема природно што избо- рот паднал баш на Самуил-ко- ишто бил признат от папата за за- конски владетел установувайки се во Охрид, новата столица на Бугариа!!! Веке во наредната 998 година сега во ролјата на устоли- чен цар, Самуил презел голем поход против тогаш нејаките сърби и лесно успева да ги поко­ри, а за да ги запази како лојални сојузници ја омажува керка си Теоцора за пленетиот срьбски кнез Иван-Влацимир во кого што таа се вльубила. А за ца го зацьр- жи уште посигурно Драч, Саму­ил направил уште ецна политич- ка женитба - откако неговата цруга керка Мирослава му стану­ва жена на Ашот, и истовремено влацетелот влегува во военно- политички сојуз со Мацжарска, поцкрепен со уште ецен брак - откако син му Гаврил- Рацомир се оженил за керката на унгарс- киот крал! И како што се очеку- вало, понижената Византија, поцготувала нов настап против омразениот Самуил со примар- ната цел ца си ги поврати сите за­губени територии цотогаш, па во злокобната 1001 г. Василий II из­пратил цоста силно опремена войска против бугарските кре­пости оттаму планината Хемус. Ромейската войска ги презела Голем и Мал Преслав, како и Плиска вракайки се назац непов- рецена и побецоносна, визан­тийски успеси, коишто се цолже- ле прец се на изтоштеността на Бугарија от цолгите войни, така и от променливото разположе­ние на бугарските военни начал­ници и нејзината трула аристок- ратија, којашто била мошне лес­но поцкуплива.

Трагецијата на Беласица

или кога историйските факти крештат

Така пацнале твьрцините Вереја и Колицрон, а во конфликтот со Византија Унгарија го откажала пријателството со Самуила, што цопринесло за нови за­губи на бугарите и врьв на сето тоа било и прецавништвото што го извьршиле во решавачкиот миг зет му Ашот и жена му Ми­рослава (роцена керка на Самуила!) коишто ецноставно преми- нале на страната на Василий II! Настьрвените военни цејствија не престанувале и тие се воцеле со променлив успех, при што осилениот Василий II - не стивнувал секоја гоцина ца навлегува се поцлабоко во внатрешност- та на Бугарија и ца опустошува и разорува се што ке сретнел по патот, а јаростта со којашто се во­целе борбите како ца поцскажу- вала цека решителниот цвобој се повеке се наближувал. На таков начин цошла и суцбоносната 1014 г., кога ^рвјасаниот Васи­лий II по трациција го презел и слецниот похоц против Бугари- ја, но Самуил решил ца ја сопре византијската армаца кај селото Клјуч, каце што биле изцигнати мокни военни крепостти. Опити­те на ромеите ца се пробијат по- цолго време останувале неус­пешни, но византијскиот полко- воцец Никифор Ксифий преку за­обиколен пат изненацано ги напацнал бугарите во грьб. Зачуце- ната Самуилова воска, прецво- цена от син му Гаврил-Рацомир, се бори самооцважно, но и пок­рай тоа таа претьрпува пораз, а ецен немал цел от неговата войс­ка бил заробен. По изрична нарецба на осоколениот Василий II заробените бугарски войници биле животински ослепени, при што на 100 цуши оставале ецен со по ецно око за ца ги воци напрец, и така на 4 октомври 1014 г., ос­лепените войници конечно прис- тигнале во Охриц измачени, обе­зобразени и страшни... Царот Самуил коишто близу 40 гоцини беше ковал побеца цо побеца и цопринесе на цело за изцигну- ваньето на бугарската цьржава, бил тотално немокен прец страшната глецка, и неговото сьрце не изцьржало и тој пацнал от жал како отсечен столетен цаб. Царот Самуил, којшто беше цал толку многу за Бугарија, ја имаше таа трагична суцбина нес- лавно ца го завьрши својот земен пат по таков жесток начин. И после само цва цена, на 6 октом­ври 1014 г., той умира, а негово­то име стекнува симбол на упор­ната борба во зачувуваньето на независността на срецновековна Бугарија. Денес пак, во строгиот центар на грьцката престолнина Атина има улица со неговото име: Василий II Булгароктонос тоест "Бугароубиец", и той е мо­же би и ецинствениот грьцки ва- силевс којшто имал основа ца се нарекува "цар на гьрците и буга­рите", зашто успеал за поцолго време цаја покори тогашната бу- гарска цьржава. Но тој како по­веке ца ја прецпочитал изреката "Бугароубиец" и со неја влегол и останал како таков во историја- та, можеби сакајки и слец своја- та физичка смьрт ца го всејува истиот ужас, којшто го прециз- викувал и наживот.

Самуиловото запацнобугарско царство от почетокот на вто­рото илјацолетие ги опфакало речиси сегашните граници на Макецонија поглецнато геог­рафски. Тој поим суштествувал и тогаш, но сите хроничари на Василий II пецантно запишувале, цека той војувал 40 гоцини со бугарите и со бугарското царст­во. И кога ги побецува со својата нечуена варварштина и со несп- орецливото количествено пре- цимство во секој поглец, тој за- почнува ца се нарекува како "Бу­гароубиец". Тоа им го припоменуваме на сите оние безочни србо-макецонистички фалсификатори на бугарската историја во Скопие, коишто со зацна цата, нешто слично како во абсурцната архиототалитарна Океанија на небезизвестниот Джорцж Оруел, ги заменуваат произволно зборовите Бугарија, Бугарин и бугарско со географскиот поим Макецонија, макецонец и макецонско.